Artikel

Van ambitie naar praktijk: waarom datagovernance en datamanagement het verschil maken

4 min leestijd
augustus 7, 2025
Van ambitie naar praktijk: waarom datagovernance en datamanagement het verschil maken

Organisaties beschikken vandaag de dag over meer data dan ooit. Toch blijft de vraag: hoe maak je van data een betrouwbare bron van inzicht én een strategisch stuurmiddel? In dit drieluik nemen we je mee langs de fundamenten van datamanagement en datagovernance. Want alleen met duidelijke kaders, eigenaarschap en structuur is data niet alleen een spiegel van de werkelijkheid, maar ook een motor voor vooruitgang.

We richten ons op bestuurders, beleidsmakers en professionals in overheid, semi-publieke instellingen en bedrijven die echt werk maken om vanuit en met data te werken – niet vanuit hype of verplichting, maar omdat het helpt om beter te sturen, te verbeteren en te vernieuwen, en omdat het helpt om maatschappelijke opgaven te realiseren met binnen de bandbreedte van de beschikbare middelen en capaciteit.

In drie stappen bouwen we op van inzicht naar toepassing:

  • Waarom datamanagement en datagovernance essentieel zijn?
  • Hoe creëer je grip op én waarde uit data?
  • Waar en wanneer zijn datamanagement en datagovernance nodig?

Lees mee, laat je inspireren en ontdek hoe data jouw organisatie helpt om maatschappelijke én strategische doelen effectiever en efficiënter te realiseren.

Data is overal, grip en echte waarde ontbreken vaak

Steeds meer organisaties willen datagedreven werken en investeren volop in dashboards, algoritmes en dataplatformen. Toch blijven veel digitale ambities steken in de uitvoering. In de praktijk zien we dat beslisinformatie versnipperd is, definities verschillen en eigenaarschap over data ontbreekt. Zonder die basis – grip op data, gedeeld begrip en structurele verantwoordelijkheid – blijft data eerder een bron van frustratie dan een motor voor vooruitgang.

Data als technisch of compliance-vraagstuk

Organisaties zien datagovernance en datamanagement nog vaak als een technische of juridische verplichting — iets van IT of compliance. Maar dat beeld doet tekort aan hun strategische waarde. Denk aan financiële sturing: geen organisatie laat haar budgetten en uitgaven volledig ongereguleerd. Er zijn processen, kaders en verantwoordelijken. Zo zou het ook met data moeten zijn. Governance biedt structuur en richting: wie is waarvoor verantwoordelijk, hoe borgen we kwaliteit en hoe benutten we data op een verantwoorde en doelgerichte manier?

Zonder deze structuur ontstaan versnipperde datalandschappen met onduidelijk eigenaarschap en definities. Dashboards zijn niet herleidbaar, databronnen conflicteren en niemand weet wie het antwoord heeft op simpele vragen als: “Klopt deze data eigenlijk?” en “Wie moet ik bellen voor betere datakwaliteit?”

Hoe organiseer je data op een manier die echt werkt?

De kernvraag is dus: hoe organiseer je data zó dat het bruikbaar, betrouwbaar en beschikbaar is – niet alleen voor analisten, maar voor iedereen in de organisatie die met data werkt?

Van papier naar praktijk – een mensgerichte, volwassen en realistische aanpak

Bij Highberg geloven we dat datagovernance en datamanagement het fundament vormen van succesvol datagedreven werken. Niet als doel op zich, maar als middel om data echt te benutten. Daarom pleiten wij voor een aanpak die:

  • Mensgericht
    is – we starten bij de mensen. Hoe werken zij met data, waar lopen ze tegenaan, en wat hebben ze nodig om datagedreven te werken?
  • Volwassen
    is – we meten waar een organisatie staat in haar datavolwassenheid en bepalen een realistisch groeipad.
  • Focust– niet alles hoeft tegelijk. We richten ons op die data, processen of afdelingen waar de meeste risico’s of kansen liggen.
  • Non-invasief
    is – we bouwen voort op wat er al is. Geen blauwdruk van buiten, maar een aanpak die aansluit bij bestaande structuren, rollen en processen.

Van data naar waarde

Onze aanpak is gericht op het verankeren van eigenaarschap, verantwoordelijkheid en samenwerking. We helpen bij het inrichten van rollen zoals data-eigenaar en data steward, bij het opstellen van werkbare kaders en bij het versterken van datavakmanschap binnen de organisatie.

We gebruiken internationaal erkende modellen zoals DAMA-DMBOK, FAIR en het PBGL-model in onze aanpak, en passen deze altijd aan op de context, structuur en ambitie van de organisatie. Zo maken we de stap van strategie naar gedrag, van beleid naar praktijk.

Het begin van een drieluik

Dit artikel is het eerste in een drieluik over datamanagement en datagovernance. In dit deel stonden we stil bij het ‘waarom’: waarom zijn data governance en management essentieel voor datagedreven werken?

In de volgende Insight zoomen we in op het ‘hoe’: hoe creëer je als organisatie grip op je data én benut je de waarde ervan? Daarbij maken we onderscheid tussen defensief en offensief datamanagement, en laten we zien hoe je deze in balans brengt voor maximale impact.

Gerelateerde inzichten

Coherentie is de sleutel: echte impact creëren in digitale overheidsstrategieën
Artikel
12 maanden geleden | 5 min leestijd
Coherentie is de sleutel: echte impact creëren in digitale overheidsstrategieën

Digitale transformatie in de publieke sector vraagt om meer samenhang en minder versnippering. Highberg pleit voor een stevig fundament van overzichtelijke IT en data, meer wendbaarheid om proactief op wetgeving in te spelen, en innovatie die maatschappelijke waarde oplevert in plaats van losse technologische pilots. Zo wordt digitale transformatie een strategisch proces, niet alleen een technische uitdaging.

Gedragsverandering is niet moeilijk – als je mens en data durft te combineren
Artikel
1 jaar geleden | 5 min leestijd
Gedragsverandering is niet moeilijk – als je mens en data durft te combineren

Wellicht een onconventionele uitspraak, maar gedragsverandering is niet moeilijk. Wat het soms lastig maakt, is dat we het vaak op het verkeerde niveau proberen op te lossen: te veel in structuren, processen en systemen. Terwijl gedrag – wat mensen daadwerkelijk doen – het zichtbare puntje is van een veel diepere ijsberg. Juist dáár zit de sleutel: bij mensen zelf. En als je dat gedrag objectief kunt meten én gericht beïnvloeden, blijkt veranderen minder ingewikkeld dan we vaak denken.

Zivver overgenomen: bescherming van uw zeer gevoelige gegevens in gevaar
Artikel
9 maanden geleden | 2 min leestijd
Zivver overgenomen: bescherming van uw zeer gevoelige gegevens in gevaar

In de Tweede Kamer zijn op 18 september vragen gesteld over de overname van de Nederlandse databeveiliger Zivver door het Amerikaanse bedrijf Kiteworks. Zivver levert systemen voor het (versleuteld) uitwisselen van zeer gevoelige informatie, zoals medische gegevens via onder andere e-mail, chat en video. De klanten van Zivver zijn o.a. ziekenhuizen, zorginstellingen, overheidsinstanties, gemeenten, financiële en juridische dienstverleners. Hoewel Zivver benadrukt dat data binnen de EU opgeslagen blijft, zorgt het Amerikaanse eigendom voor onzekerheid. Organisaties die Zivver gebruiken voor de veilige communicatie van zeer gevoelige gegevens moeten nu goed nadenken over de risico’s en eventuele alternatieven.