Meer waarde toevoegen
De inzet van AI zal niet altijd tot minder werk leiden, wel tot ánder werk, constateren meerdere gesprekspartners. Soms zullen er wel banen verdwijnen, maar komen er nieuwe functies voor terug. In andere gevallen kunnen de medewerkers die geen repetitieve taken meer hoeven te verrichten anders worden ingezet of meer ruimte hebben voor persoonlijke dienstverlening.
Zo verwacht Willemijn van der Deijl, Chief People Officer van accountant-en adviesbureau Forvis Mazars, niet dat in haar organisatie veel minder fte’s nodig zullen zijn. ‘Met AI kunnen we onze kernprocessen verder automatiseren en optimaliseren. Dat betekent vooral dat onze adviseurs meer tijd hebben om gesprekspartner van klanten te zijn en dus waarde toe te voegen.’
Medewerkers kunnen zich dankzij AI ook op nieuwe manieren ontwikkelen, vult Boonstra van Landal aan. Zo is voor de managers van alle Landal-leiders afgelopen jaar een leiderschapsprogramma geïntroduceerd, dat door AI wordt gestuurd. ‘Deze modellen verfijnen zich tijdens interacties, dat biedt enorme kansen. Het maakt leiderschapsontwikkeling erg schaalbaar en brengt de kwaliteit naar een volgend niveau.’
Risico
Taken als beoordelen en beslissen blijven voorlopig mensenwerk, verwacht AI-expert Bas Drogtrop. Zo zijn gekwalificeerde medewerkers nodig om AI op een goede manier te kunnen trainen, toepassen én controleren. Dat is vergelijkbaar met hoe nu nog het werk van junior-medewerkers wordt gecontroleerd door seniors, zegt Caroline Zegers van NN. ‘De vraag is daarbij wel: als hun eerste tien jaar ervaring wordt overgenomen door AI, hoe kun je jonge medewerkers dan nog opleiden om straks zélf het werk te beoordelen? Dat zie ik als een van de grootste risico’s van AI.’
Misschien moet je gewoon af van het idee dat leidinggevenden altijd eerst ‘gezel’ moeten zijn, oppert Alrik Boonstra van Landal. ‘Je kunt jonge medewerkers ook meteen opleiden tot leiders, zonder eerst tot in detail het vak te hoeven doorgronden. We moeten durven omdenken, want als het gaat over werk wordt AI disruptief.’
Kijk naar ethiek
Een kanttekening komt van Ria Röder, manager Arbeidszaken bij technisch dienstverlener in de energietransitie Equans. Kijk eerst goed naar ethiek en privacy voordat AI al te voortvarend in organisaties wordt ingezet, waarschuwt zij. ‘Dat vraagt bij uitstek iets van HR, het is een deel van onze toegevoegde waarde.’
David Hulsenbek van Salta Group valt haar bij. ‘Er wordt nu gretig gekeken naar de fte-impact, maar we moeten het zeker ook over de ethiek hebben. Denk bijvoorbeeld aan de genderbias die AI nog vaak met zich meebrengt. Misschien zou een soort ethisch handvest goed zijn. Het is voor ons in elk geval reden om de toepassingen in onze organisatie langzaam te laten landen.’
Onderdeel van een ethische aanpak is ook om medewerkers tijdig duidelijkheid te geven over de consequenties van verdere automatisering en inzet van AI, zegt Boonstra van Landal. ‘Als HR zijn we verplicht om eerlijk te zijn naar mensen en aan te geven dat sommig werk ophoudt te bestaan. Bereid je voor, is dan de boodschap, ga nadenken over je eigen inzetbaarheid. Vanuit goed werkgeverschap moeten wij onze werknemers daarbij waar mogelijk helpen.’
Overval mensen niet met plotselinge veranderingen, vindt ook Willemijn van der Deijl van Forvis Mazars. ‘Dat is ook een kwestie van een volwassen relatie met je medewerkers, dus voer tijdig het goede gesprek.’
