- Dorusjan.tenboom@highberg.com
Innovatie met data en AI vraagt om méér dan alleen het waarborgen van privacy-risico’s. Juist als het spannend wordt, als ethiek, mensenrechten en compliance samenkomen, is het essentieel dat de juiste mensen met elkaar in gesprek gaan. Een DPIAMA combineert een DPIA en een IAMA en brengt business, ontwikkelteams en compliance aan één tafel.
Een DPIAMA versnelt innovatie doordat alle betrokken disciplines vanaf het begin van een project samenwerken, met hetzelfde doel voor ogen. Namelijk: een goed werkende toepassing, die tegelijkertijd aan alle daarvoor geldende eisen voldoet. Een DPIAMA zorgt ervoor dat de juiste vragen op het juiste moment op tafel komen. De kern is dat alle rollen die gedurende de ontwikkeling van AI hieraan een bijdrage leveren, vanaf het begin meedenken over het ontwerp en deverantwoorde toepassing ervan. Geen ‘wij versus zij’, maar een gedeeld beeld en een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Een DPIAMA bestaat uit drie stappen:
Alles wat wordt besproken en besloten tijdens de workshop wordt zorgvuldig vastgelegd, zodat je niet alleen inzicht krijgt in de gemaakte keuzes en risico’s, maar ook eenvoudig de benodigde vinkjes kunt zetten voor compliance en verantwoorde AI-toepassingen.
Afhankelijk van de complexiteit, de fase waarin ontwikkeling of inkoop van een toepassing zich bevindt kan ervoor worden gekozen om een aantal maanden na de eerste workshop een tweede uit te voeren. Reden hiervoor kan zijn dat in de eerste sessie bepaalde uitgangspunten en aannames nog niet vaststaan en het wenselijk is deze op een later moment nogmaals te toetsen en te actualiseren.
Senior Consultant
De kracht van een DPIAMA zit hem in het combineren van assessments die in een traditionele aanpak los van elkaar worden uitgevoerd. Met als gevolg dat een lappendeken aan risico’s en maatregelen ontstaat, medewerkers van de ene bijeenkomst in de andere rollen en de energie langzaam wegloopt. Een DPIAMA zorgt voor een integrale aanpak en is:
De aanpak is gebaseerd op onze succesvolle methodiek “Hoera, een DPIA!”. Deze werkwijze is sinds de invoering van de AVG in 2018 honderden keren toegepast en is nu uitgebreid om ook risico’s op het gebied van publieke waarden, mensenrechten en specifieke AI-risico’s te adresseren. Dit wordt gevisualiseerd in ons DPIAMA-wiel Deelnemers aan deze workshops zijn vrijwel altijd enthousiast over de aanpak:
In de wereld van gegevensbescherming en privacywetgeving is er één afkorting die vaak gemengde reacties oproept: DPIA, oftewel Data Protection Impact Assessment. Voor velen klinkt het als een tijdrovende en bureaucratische taak, maar laten we eens een andere blik werpen op deze essentiële stap in het beschermen van persoonsgegevens. Want waarom is een DPIA zo'n mooi instrument?
Als je me vijf jaar geleden had verteld dat ik van mening was dat een Data Protection Impact Assessment (DPIA) een ‘acquired taste’ zou zijn, dan had ik je voor gek verklaard. Ik moet eerlijk toegeven dat ik nog geregeld mensen tegen kom die mij voor gek verklaren als ik zeg dat ik het leuk vind om een DPIA te doen.
Stel: je bent verantwoordelijk voor privacy binnen je organisatie. Grote kans dat je dan de vraag krijgt om een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uit te voeren. Misschien ben je daar blij mee, omdat je een DPIA, net als ik, een geweldige manier vindt om diep een proces in te duiken en er vanalles over te leren. Of misschien vind je het minder leuk, omdat je geen idee hebt hoe het moet en verschillende collega’s hebt horen zuchten “ach, komen ze dan zeker weer aan met hun vragenlijstje” ( spoiler alert: een goede DPIA is geen standaard vragenlijstje) .
De DPIA (Data Protection Impact Assessment) wordt helaas nog vaak gezien als een “tick box exercise”: iets wat je nu eenmaal moet doen. Maar als de DPIA is afgerond, dan is het klaar: dikke kans dat de uitkomst in de spreekwoordelijke (en soms zelfs letterlijke) la verdwijnt. Als fan van de DPIA vind ik dat natuurlijk ontzettend zonde. De DPIA is namelijk een prachtig instrument om te sturen op privacy risico’s en gericht te verbeteren. Hoe dit kan? Op verschillende manieren. Ik wil graag drie voorbeelden geven over hoe een DPIA kan worden ingezet als een verbeterinstrument.